|
ELAZIĞ’DA
FUARCILIK
MEHMET TOPAL
Gazeteci-Yazar
Halkla İlişkiler
Uzmanı
Elazığ’da “Fuarcılık”
konusunda bugüne kadar ciddi bir çalışmanın yapılmamış olması,
kamuoyunun yeterince bilgilendirilmemesi her zaman sıkıntılar
doğurmuş, dolayısıyla fuarcılığın yerleşmesini ve
geliştirilmesini de geciktirmiştir.
Elazığ’da ilk
sergi; 17 Nisan 1903 tarihli izin yazısı üzerine alınan olur ile
19 Mayıs 1903
yılında açılmıştır. Sanayi ve ziraate yönelik olan bu serginin
büyük bir ilgi gördüğünü, o yıllara ait kayıtların
incelenmesiyle tanık olmaktayız.
Şehrimizin
kuruluşundan itibaren bir panayırın bile olmayışını ancak
Cumhuriyetin 50.inci yılında fark eden, bu eksikliği telafi
etmek için Elazığ Valiliği ile Elazığ Belediye Başkanlığı sıkı
bir işbirliği içerisine girerek, 20 Ekim 1973’de 34 kuruluş ve
işletmenin de katılımlarıyla ilk defa bir
“Sanayi Sergisi”
nin açılmasına öncülük etmişlerdir.
1967’de 100
bin olan nüfusumuz,
1973 yılında
yani bundan 28 yıl önce Elazığ’ın nüfusu 120 bindir.
10 Eylül
1920’de 101 üye ile kurulan Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası’na
kayıtlı işyeri sayısı ise 1967’de 1110 ve 1973’de 60’ı tüzel
kişi olmak üzere 1344’dür.
1936’da
Türkiye’nin 22.inci borsası
olarak Elazığ’da kurulan, 1 Ocak 1937’de faaliyet geçen Elazığ
Ticaret Borsası’nın üye sayısı da 1967’de 321’dir. Esnaf
Dernekleri Birliği’ne ise 1967’de 19 dernek ve 2250 üye kayıtlı
bulunmaktadır.
Cumhuriyetimizin 50 yılı
olan 1973’de
Elazığ’da 8
Anonim, 12 Limited, 14 Kollektif, 73 Kooperatif şirket ile 16
İktisadi Devlet Teşekkülü vardır. 1990’ların başında Elazığ’da
67 AŞ, 197 Ltd. 460 Yapı Kooperatifi ve 57 Kollektif Ortaklık
vardır. Bu dönemde artık küçük sanayiden Organize Sanayi
Bölgesine geçiş süreci başlamıştır. Elazığ’da büyük sanayi
tesislerinin olmayışı, bu güne kadar ticari ve sınai gelişimi
aksatmıştır. 1940-1945 yılları arasında şehir nüfusu artacağı
yerde, azalmıştır. Bu
yıllarda;
Elazığ İl Merkezi Nüfusunun;
1927 (20.052),
1935 (23.178),
1940 (25.465),
1945 (23.695),
1950 (29.317),
1955 (41.667),
1960 (60.289),
1965 (78.605),
ve 1970’de
(107.364)
olduğu resmi
kayıtların incelenmesinden anlaşılmaktadır.
Elazığ’da ilk
endüstrileşme hareketini 1947’den sonra devletin başlattığına
tanık olmaktayız. Devlet, 1936’da DDY’na, bundan evvelde toprak
pistli de olsa Havaalanına kavuşturulan Elazığ’ın gelişmesi ve
bir cazibe merkezi olması için Bölge Müdürlüklerini birer birer
buraya kurarak, şehrin altyapı noksanlarını ardarda tamamlamış
ve göç etmeye uygun çevre nüfusunun Elazığ’da toplanmasına
çalışılmıştır. O tarihlerde bu uygulamada başarılı olunmuş,
Elazığ’ın nüfusu hızlı bir şekilde artmaya başlamıştır.
Elazığ’da Malatya’daki 8.inci Kolordu’ya bağlı 10.uncu Tümen
vardı. Bu tümen 1968 yılında Tatvan’a kaydırıldı. 18 Temmuz 1969
tarihinde ise Malatya’daki 8.inci Kolordu Elazığ’a
getirilmiştir.
Devletin
gerekli altyapıyı hazırlaması ile ufuk kazanan özel
müteşebbislerde Cumhuriyetin 50.inci yılı olan 1973 yılına
gelindiğinde epeyce mesafe kat etmişlerdir artık. “Doğu
Anadolu’da sanayiinin öncüsü, Halk sermayesine dayalı fabrikalar
grubu”
söylemiyle yola çıkan 2 bin ortaklı Keban Holding, bu dönemin
Elazığ’ında hür teşebbüsün kollektif bir anlayış çerçevesinde
neler yapılabileceğini net olarak ortaya koymuştur. Bunun yanı
sıra 1973’de Elazığ’ın önemli ticari şirketlerinin Mustafa
Köksal ve Oğulları Koll.Şti, Şark Değirmencilik ve San.Ltd.Şti,
Elazığ İplik ve Dokumacılık TAŞ, Doğu Çelik San.AŞ, Keban
Holding AŞ, Keban Holding ve Ortakları Plastik San.AŞ, Keban
Holding ve Ortakları Beton San.AŞ, Keban Holding ve Ortakları
Ağın Dericilik San.AŞ, Keban Holding ve Ortakları Demirçelik San
AŞ, Altınova Çimento San.AŞ, Elazığ ve Civarı Pancar
Kooperatifi, Seltaş Sel Topluluğu, Bakır Çinko San.AŞ, Sinbak
Madencilik San ve Tic AŞ, Çukobirlik (Elazığ Pamuk Tarım Satış
Kooperatifi) oldukları dikkat çekmektedir.
Komşumuz
Malatya’da her yıl geleneksel olarak düzenlenen Kayısı Festivali
etkinlikleri, ilçe ve beldelerimizde küçük çaplı şenliklerin
yapılmaya başlanması, hayır kuruluşlarınca yoğun kermeslerin
açılması, 80’li yıllarda
Elazığ Lokantacılar Odası Başkanlığı’nın
birkaç yıl üst üste Mahalli
Yemek Sergisi
açması gibi hareketlenmeler, 11 Ağustos 1999 tarihinde
gerçekleşen Tam Güneş
Tutulması
bilimsel etkinliğinin şehrimizde en net olarak yurtiçi ve yurt
dışından gelen konuklarca izlenmesi, bu etkinlik çerçevesinde
Harput’ta ticari standların kurulması, bunların arasında en
güzel standların seçilmesi, Elazığ’ı çok geçmeden kendi adını
taşıyan bir fuarın açılmasına kadar götürdü. Neticede; 2-10
Haziran 2001 tarihlerinde yaklaşık 200 firmanın katılımlarıyla
ELAZIĞ 2001 FUARI’
nın açılması nasip oldu.
Elazığ Halkı
tarafından benimsenen bu fuar etkinliğinin, bundan sonraki
yıllarda da sürdürülmesi, Elazığ’a fuarcılık kültürünü
yerleştireceği gibi, ticari olarak ta katkılar sağlayacaktır.
KAYNAKLAR:
1-İshak
SUNGUROĞLU, Harput Yollarında, l.cilt, syf: 218
2-Başbakanlık
Arşivi, irade-i seniye, dahiliye, N:1/431-Ankara
|
